لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

مصرف چای در جامعه ما عمومیت داشته و به مراتب بیشتر از قهوه یا نوشیدنی های دیگر استفاده می شود. بررسی های متعددی اثرات منفی قهوه و ارتباط کافئین با تراکم معدنی استخوان را ارزیابی کرده اند اما ارتباط بین مصرف چای و تراکم استخوان کمتر ارزیابی شده است. با توجه به شیوع بالای پوکی استخوان در کشور و تغییرات الگوی جمعیتی که با افزایش افراد میانسال و مسن همراه است، بررسی ارتباط بین نوشیدن چای و تراکم معدنی استخوان می تواند ارزشمند باشد.جمعیت مورد مطالعه مردان و زنان 20 تا 76 ساله ساکن شهر تهران بودند. این افراد در طرح جامع پیشگیری و درمان پوکی استخوان شرکت داشته و با نمونه گیری خوشه ای از سطح شهر تهران بزرگ انتخاب شدند. معیارهای خروج از مطالعه ابتلا به بیماری های آرتریت روماتویید، کم کاری یا پرکاری تیرویید، پاراتیروئید و آدرنال، دیابت قندی، نارسایی کلیه، نارسایی پیشرفته کبدی و هر نوع سلطان بود.در مجموع 830 نفر در سنین 20 تا 76 سال در این مطالعه شرکت نمودند. از این افراد 39.2 درصد را مردان و 60.8 درصد را زنان تشکیل می دادند. میانگین سنی در دو گروه تفاوت معنی داری نداشت. مقدار مصرف چای و سیگار در مردان بیشتر از زنان بود. در مردان با مصرف بیشتر چای تنها میزان دریافت ویتامین د بالاتر داشتند و در دیگر عوامل مورد بررسی تفاوت معنی داری مشاهده نشد اما در زنان با مصرف بیش از 5 فنجان چای در روز میزان تراکم معدنی استخوان در ناحیه لگن و شاخص توده بدن بالاتر از زنانی بود که مصرف چای کمتر داشتند.مطالعه حاضر نشان دهنده شیوع کمتر پوکی استخوان با مصرف زیادتر چای بوده است. افرادی که مصرف چای بیشتری داشته اند تراکم استخوان بالاتری را در ناحیه لگن نشان می دهند. البته در موارد دریافت کافی کلسیم و ویتامین د اثرات چای قابل افتراق نبوده است. از این رو به نظر می رسد اثرات واضح چای در تراکم استخوانی افرادی مشاهده می شود که دریافت کلسیم و ویتامین د پایین تری دارند.

مقدمه: استئوپوروز یکی از معضلات بهداشتی در زنان بعد از منوپوز و افراد مسن می باشد. اندازه گیری تراکم استخوان در مناطق فقرات کمری و گردن فمور یکی از موارد مطمئن و دقیق اندازه گیری توده استخوانی است و لذا می تواند ریسک شکستگی را مشخص کند. DEXA نوعی سیستم اندازه گیری BMD غیر تهاجمی دقیق، با ضریب خطای کم و بدون عارضه می باشد.تعیین میزان تراکم استخوان در افراد سالم مراجعه کننده به مرکز تراکم استخوان شهرستان اهواز و تهیه استانداردهایی از مقدار تراکم استخوان در مردان و زنان سالم شهر اهواز در مقایسه با استاندارد جهانی مواد و روش ها: اندازه گیری میزان تراکم استخوان بوسیله دستگاه Lunar به روش DEXA صورت گرفته است. از مناطق مختلف شهر اهواز حدود سیصد فرد سالم بین سنین 20 تا بالای 69 سال زن و مرد جهت دانسیتومتری و بعد از پرکردن پرسشنامه و اطمینان از فقدان بیماری احتمالی زمینه ای به مرکز دانسیتومتری مراجعه و از آنها اندازه گیری تراکم استخوان بعمل آمد.یافته ها: نتایج بدست آمده نشان می دهد که بین تراکم استخوان در ستون فقرات و گردن فمور زنان و مردان تفاوت معنی داری وجود دارد. این مقایسه با استاندارد Lunar از طریق آزمون T انجام گرفت. میزان دانسیته گردن فمور در تمام گروههای سنی برای زنان تفاوت معنی داری داشت و در مردان این تفاوت معنی دار نبود.بحث و نتیجه گیری: بین زنان و مردان از لحاظ میانگین تراکم استخوان در گردن فمور و ستون فقرات تفاوت معنی داری در نمونه مشاهده گردید. همچنین تفاوت معنی داری بین میانگین تراکم استخوان در دو ناحیه مورد بحث در نمونه پژوهش و استاندارد LUNAR در گروه جنسیتی زنان مشاهده گردید. در گروه مردان تفاوت به سطح معنی داری نرسیده است.

کاهش تراکم استخوانی در مبتلایان به آرتریت روماتوئید شایع است. ترکیبات گلوکوکورتیکوئید به عنوان یک عامل مساعد کننده مستقل شناخته شده است. در این بررسی تاثیر تجویز ترکیبات گلوکوکورتیکوئید روی تراکم استخوانی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید، مورد توجه قرار گرفته است.در این مطالعه تحلیلی، 52 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید که حداقل به مدت شش ماه برای درمان، گلوکوکورتیکوئید مصرف کرده بودند، از نظر تراکم استخوانهای مهره های کمر و گردن، فمور و با 17 بیمار شاهد که استروئید مصرف نکرده بودند مقایسه شدند.تراکم استخوان در گروه مورد مطالعه (هر دو جنس)، کمتر از گروه شاهد بود ولی این اختلاف از نظر آماری در تراکم استخوان ران در جنس مرد، با اهمیت بود. نقصان تراکم در بیمارانی که استروئید مصرف کرده اند در ستون مهره ها بیشتر از گردن استخوان ران بود. همچنین کاهش تراکم مهره های کمری، ارتباطی با کاهش تراکم گردن استخوان ران ندارد.توصیه می شود بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید که گلوکوکورتیکوئید مصرف می کنند و مستعد به استئوپروز هستند، با استفاده از دانسیتومتری استخوان تحت مراقبت قرار گیرند.

مقدمه: شاخص های ژئومتریک گردن استخوان ران (مانند طول محور لگن و زاویه گردن ران) و تراکم ماده معدنی استخوان (BMD) نقش مهمی در تعیین خطر شکستگی و سختی استخوان گردن ران دارند. بعضی مطالعه ها نشان دهنده تفاوت این شاخص ها در نژادهای مختلف بوده اند. تاکنون مطالعه ای برای مقایسه جمعیت ایرانی با سایر کشورها از نظر شاخص های ژئومتریک انجام نشده است. هم چنین، هیچ مطالعه ای در مورد رابطه این شاخص ها با تراکم استخوان نواحی مختلف گردن ران در سطح جهانی وجود ندارد.مواد و روش ها: جمعیت مورد مطالعه زنان یائسه مراجعه کننده به درمانگاه سنجش تراکم استخوان بیمارستان شریعتی در سال های 85 و 1384 بودند. زنانی که تنها عامل خطرساز موجود برای استئوپروز در آنان منوپوز بود، وارد مطالعه شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات دستگاه سنجش تراکم استخوان بود، برای بررسی عوامل ژئومتریک گردن ران از printout اسکن دستگاه از ناحیه گردن ران با بزرگ نمایی 2/1 استفاده شد. طول محور لگن (HAL) و زاویه گردن ران (NSA) عوامل اصلی مورد بررسی بودند. از آن جا که همه متغیرهای وارد شده در مطالعه، متغیرهای عددی با بازه وسیع بودند از آنالیز همبستگی پیرسون برای تعیین میزان همبستگی متغیرها و از آنالیز رگرسیون خطی چند متغیره برای از بین بردن اثر عوامل مخدوش کننده استفاده شد.یافته ها: در مجموع 103 زن یائسه وارد مطالعه شدند. میانگین طول محور لگن در افراد مورد مطالعه 3/4±8/99 و میانگین 120/3±4/3 NSA بود. یافته های آزمون همبستگی پیرسون نشان می دهد طول محور لگن و زاویه گردن ران با هیچ یک از شاخص های تراکم ماده معمولی استخوان نواحی مختلف ران ارتباط معنی داری ندارند و تنها قد و وزن افراد با طول محور لگن همبستگی تام مثبت دارد. بر اساس مدل رگرسیون خطی ارتباط معنی داری بین شاخص های ژئومتریک و زاویه گردن ران تام و گردن ران وجود نداشت.نتیجه گیری: بر اساس یافته های مطالعه ما به نظر می رسد که عوامل ژئومتریک گردن استخوان ران نقش موثری در تخمین تراکم استخوان نواحی مختلف ران ندارند. بر این اساس، اندازه گیری شاخص های ژئومتریک گردن ران به عنوان یک اندازه گیری متداول در درمانگاه های سنجش تراکم استخوان یا مراکز رادیوگرافی توصیه نمی شود. مقایسه یافته های این مطالعه با مطالعه های مشابه در این زمینه نشان می دهد که متوسط طول محور لگن در زنان ایرانی در مجموع کمتر از مقادیر مشابه در زنان کشورهای غربی و بیش از زنان کشورهای آسیای شرقی است که خود می تواند توجیه کننده میزان کمتر شکستگی های لگن در ایران نسبت به جوامع غربی و میزان بیشتر آن نسبت به جوامع شرقی باشد.

پوکی استخوان یکی از پیآمدهای مهم دوران یائسگی است که موجب نگرانی و عوارض مختلف، در زنان می گردد. بنابراین توجه به عوامل تسریع کننده روند ایجاد پوکی استخوان از اهمیت به سزایی برخوردار است. یکی از این عوامل، استعمال سیگار می باشد. استعمال قلیان شکل گیری از مصرف دخانیات می باشد، بدین جهت پژوهش حاصل با هدف تعیین رابطه بین استعمال قلیان با تراکم استخوان گردن، ران و مهره های کمری در زنان یائسه مراجعه کننده به مرکز سنجش تراکم استخوان بیمارستان نمازی شهر شیراز انجام شده است.این پژوهش به روش "هم گروهی گذشته نگر"‍ انجام شده است و دارای یک جامعه می باشد و شامل کلیه زنان یائسه 40 سال به بالای مراجعه کننده به مرکز سنجش تراکم استخوان بیمارستان نمازی شیراز که حداقل 1 سال از آخرین قاعدگی آن ها گذشته بود. این جامعه به دو گروه قلیانی و غیر قلیانی تقسیم شد با محاسبات آماری حجم نمونه مورد لزوم در گروه قلیانی 60 نفر و در گروه غیر قلیانی 120 نفر تعیین گردید. نمونه گیری به روش در دسترس انجام گرفت و محیط پژوهش مرکز سنجش تراکم استخوان بیمارستان نمازی شیراز بود. برگه مصاحبه و برگ ثبت موارد به عنوان ابزار جمع آوری داده ها مورد استفاده قرار گرفتند. برگ مصاحبه شامل 15 سوال بود غیر از 1 سوال بقیه سوال ها از نوع بسته بودند. برگ ثبت موارد نیز دارای 3 سوال باز بود. ابتدا پژوهشگر، فهرست و شماره تلفن زنان بالاتر از 40 سال مراجعه کننده به مرکز سنجش تراکم استخوان بیمارستان نمازی را که تراکم استخوان آن ها از قبل تعیین شده بود، از مرکز یاد شده، دریافت و با این افراد تماس تلفنی برقرار کرد. اطلاعات مورد لزوم از طریق مصاحبه تلفنی از افراد واجد شرایط جمع آوری و در برگ مصاحبه، ثبت گردید. سپس نتایج سنجش تراکم استخوان افراد مصاحبه شده، از مرکز یاد شده دریافت و در برگه ثبت موارد درج گردید.طبق نتایج، شاخص T تراکم استخوان گردن ران در زنان قلیانی، به طور معنی داری کمتر از تراکم استخوان گردن ران، در زنان غیر قلیانی بود (P= 0.048, t= -1.988). انجام آنالیز کوواریانس برای حذف اثر متغیر های مخدوش گر بیانگر آن بود که دو متغیر تعداد بارداری و تحصیلات نقش مهم تری در اختلاف مشاهده شده بین دو گروه قلیانی و غیر قلیانی ایفا کرده اند، به طوری که رابطه بین تعداد بارداری و تراکم استخوان گردن ران، رابطه ای معکوس و رابطه بین سطح تحصیلات و تراکم استخوان گردن ران، رابطه ای مستقیم بود (P= 0.000, P= 0.03)در خصوص تراکم استخوان مهره های کمری، نیز یافته های به دست آمده نمایان گر وجود اختلاف معنی دار بین دو گروه مورد پژوهش بود؛ به نحوی که استعمال کنندگان قلیان از میانگین امتیاز T کمتری نسبت به زنانی که قلیان استعمال نمی کردند، برخوردار بودند P= 0.045) و (t= -2.016طبق نتایج آزمون آنالیز کوواریانس پس از کنترل اثر متغیر مخدوش گر تحصیلات، مشخص گردید که اختلاف مشاهده شده، مربوط به متغیر استعمال قلیان بوده است P= 0.045)).در بررسی داده های مربوط به تراکم استخوان گردن ران، متغیر های مخدوش گر سطح تحصیلات و تعداد بارداری، رابطه شدیدتری را با تراکم استخوان در گردن ران نشان دادند که این مطلب می تواند در افراد تحصیل کرده از رعایت مراقبت های بهداشتی به دلیل آگاهی بیشتر نشات گرفته باشد.با توجه به وجود رابطه معنی دار آماری بین استعمال قلیان و تراکم استخوان مهره های کمری، استعمال قلیان می تواند به عنوان یکی از عوامل خطر کاهش تراکم استخوان در زنان یائسه تلقی شود. بنابراین در مواجهه با این افراد، لازم است توصیه و اقدام های مناسب جهت پیشگیری از بروز عارضه پوکی استخوان ارایه گردد.

سابقه و هدف: بهترین راه پیشگیری از بروز پوکی استخوان در سالمندی جلوگیری از کاهش تراکم استخوانی و یا تلاش در جهت حفظ آن در سنین جوانی است، بنابراین هدف از تحقیق حاضر، تاثیر تمرین ترکیبی بر تراکم استخوان زنان پیش یائسه بود.مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی بود که در سال 1394 در بین 20 زن پیش یائسه 40 تا 45 ساله شهر همدان که در دو گروه 10 نفری (گروه آزمون و گروه کنترل) تقسیم شده بودند، انجام شد. گروه آزمون 12 هفته تمرین ترکیبی (شش هفته تمرین در آب و شش هفته تمرین در خشکی)، را سه بار در هفته و هر جلسه 70 دقیقه انجام دادند. تراکم استخوان ران (کل هیپ و سر فمور) آزمودنی ها قبل و پس از 12 هفته توسط دستگاه سنجش تراکم استخوان دگزا مورد سنجش قرار گرفت. داده ها با استفاده از نسخه 21 نرم افزار SPSS و بکارگیری آزمون های، تی مستقل، تی زوجی و تحلیل کوواریانس تحلیل شد.یافته ها: تراکم استخوان ران (کل هیپ و گردن فمور) در گروه تمرین ترکیبی در مقایسه با گروه کنترل اختلاف معناداری را نشان داد (P<0.05). به عبارتی پس از 12 هفته در گروه تمرین ترکیبی افزایش تراکم استخوان و در گروه کنترل کاهش تراکم استخوان مشاهده شد.نتیجه گیری: با توجه به یافته های مطالعه حاضر جهت جلوگیری از کاهش تراکم استخوان ناشی از افزایش سن، تمرینات ترکیبی به زنان پیش یائسه توصیه می شود.

مقدمه: در حال حاضر بیش از 20000 بیمار مبتلا به تالاسمی در ایران شناخته شده است. با افزایش طول عمر این بیماران، مشکلات غددی و اختلالات تراکم استخوانی بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرند. هدف اصلی این پژوهش، مقایسه تراکم استخوانی و مارکرهای خونی مرتبط با آن در بیماران تالاسمی و افراد سالم می باشد. مواد و روشها: در تعداد 208 بیمار تالاسمیک و 235 نفر شاهد 10 تا 20 ساله ساکن تهران بر اساس سن و جنس به 22 گروه تقسیم شدند. تراکم استخوانی ستون فقرات کمری و استخوان ران توسط دستگاه سنجش تراکم استخوان (DXA) اندازه گیری شد. قد، وزن، وضعیت بلوغ، کلسیم، فسفر، پاراتیروئید هورمون، 25 هیدروکسی ویتامین D و نیز دریافت کلسیم خوراکی بیماران بررسی شد. نتایج: در تمامی 22 گروه، میانگین تراکم استخوان ستون فقرات بیماران تالاسمیک از گروه کنترل کمتر بود ولی در ناحیه استخوان ران این مسئله در گروههای سنی 13، 14، 15، 16، 17، 19 و 20 ساله پسر و 12، 14، 16 و 19 ساله دختر مشاهده شد. بیماران تالاسمیک بطور قابل توجهی، کلسیم کمتری در غذای روزانه خود مصرف می کردند (P<0.05). میزان 25 هیدروکسی ویتامین D در دو گروه تفاوت معنی داری نداشت ولی سطح پاراتیروئید هورمون در افراد تالاسمیک کمتر بود (p=0.0005) نتیجه گیری: اختلالات تراکم استخوان بویژه در ستون فقرات کمری در نوجوانان تالاسمیک شایع است. ارتباط میان متابولیسم مواد معدنی استخوان و مارکرهای خونی آن بررسی های بیشتری را می طلبد.

سابقه و هدف: بافتن قالی دست بافتکاری رایج در کشورهایی مانند ایران است. در ایران قالی های دستبافت به طور معمول همیشه در کارگاه های خانگی که به عنوان صنایع کوچک غیررسمی شناخته شده و اغلب در خانواده ها و در منازل تشکیل می گردند، بافته می شوند. تخمین زده میشود که قریب به 2.5 میلیون نفر به طور مستقیم بعنوان حرفه یا تفریح قالیبافی می نمایند. کار نشسته با وضعیت های ناجور قرارگیری در پشت دارهای سنتی به مدت طولانی می تواند به طور بالقوه منجر به اختلال های توده استخوانی گردد. هدف از این مطالعه بررسی تراکم توده استخوانی در قالیبافان شهر تبریز طی سال 1386 می باشد.مواد وروش ها: در یک مطالعه cross-sectional 80 قالیباف حرف های 20 تا 60 ساله با حداقل 5 سال تجربه، حداقل 5 ساعت کار در روز و حداقل 3 روز در هفته در بیمارستان امام رضا (ع) تبریز طی 11 ماه بررسی شدند. افراد با سابقه بیماری یا وضعیت تاثیرگذار بر تراکم استخوانی خارج گردیدند. روش سنجش میزان جذب اشعه (DXA: Dual X Xray Absorbtionetry)   جهت اندازه گیری تراکم استخوانی در سه محل استخوان لگن، مچ دست و فقرات کمری به کار رفت. با وجود حداقل یک نتیجه غیرطبیعی بیمار در گروه استئوپنی (1->T score>-2.5) یا استئوپروز (T score≤-2.5)  قرار میگرفت. این مطالعه برگرفته از پایان نامه دانشجویی می باشد.یافته ها: 80 قالیباف 48 مونث و 32 مذکر با سن متوسط 37.81±9.79 سال وارد مطالعه شدند. درصد فراوانی استئوپنی و استئوپروز در افراد بررسی شده به ترتیب 55 و 17.5 درصد بود. مقادیر مربوطه در افراد مذکر بررسی شده به ترتیب 68.8 و 21.9 درصد و در افراد مونث بررسی شده به ترتیب 45.8 و 14.6 درصد بود. درصد فراوانی استئوپنی و استئوپروز در گروه سنی 29 - 20 سال به ترتیب 50 و صفر درصد، در گروه سنی 39 - 30 سال به ترتیب 60 و 10 درصد، در گروه سنی 49 - 40 سال به ترتیب 57.9 و 31.6 درصد و در گروه سنی 60 - 50 سال به ترتیب 64.2 و 38.5 درصد بود. درصد فراوانی استئوپنی در افراد مذکر به طور معنی داری بیشتر بود. این برتری پس از تعدیل از نظر سن و مدت بافندگی نیز وجود داشت.نتیجه گیری: در مقایسه نتایج مطالعه فعلی با فراوانی استئوپنی و استئوپروز در جمعیت عادی، میزان این دو وضعیت به طور قابل توجهی در قالیبافان بیشتر بود. بنابراین جهت جلوگیری از ایجاد اختلال های تراکم استخوانی بایستی برنامه های پیشگیرانه در این افراد تنظیم گردد.

زمینه وهدف: پیوند مغز استخوان (BMT) درمان بسیاری از بیماریهای بد خیم و غیر بدخیم است و عوارض دراز مدت آن مثل استئوپوروز باید در نظر گرفته شود. هدف از این مطالعه بررسی کاهش تراکم استخوان بعد از BMT در بیماران مبتلا به لوسمی یا لنفوم است. روش بررسی: در این مطالعه همگروهی آینده نگر، 63 بیمار که به دلیل لوسمی حاد و مزمن و لنفوم تحت پیوند مغزاستخوان قرار می گرفتند وارد مطالعه و در پایان تعداد 28 نفر بررسی شدند. چگالی معدنی استخوان (BMT) قبل از پیوند، شش و 12 ماه پس از آن اندازه گیری شد. استئوکلسین و آلکالین فسفاتاز و تلوپیتید C_ ترمینال کلاژن نوع I و غلظت سرمی کلسیم، فسفر، ویتامین D، PTH و هورمونهای جنسی نیز به همین ترتیب بررسی شدند.یافته ها: BMD در گردن فمور از0.13± 1.01 گرم بر سانتی متر مربع در زمان پیوند به 0.13 ± 0.96 گرم بر سانتی متر مربع در ماه ششم رسید که با p<0.001 افت معنی دار داشت. سطح آلکالن فسفاتاز در ماه دوازدهم به طور معنی داری بیشتر بود (p=0.007). در خصوص استئوکلسین، اختلاف مشاهده شده در دوره های زمانی مختلف از نظر آماری معنی دار نبود(p=0.15). نوسانات افزایشی متوسط ICTP معنی دار شده است(p=0.04) سطح کلسیم در ماه ششم و سطح فسفر در ماه دوازدهم با p=0.002 و p=0.04 افزایش معنی دار داشت. سطح ویتامین D و پاراتورمون از ماه ششم تا ماه دوازدهم با p=0.04 و p=0.01 به طور معنی داری کاهش داشت. کاهش استروژن در خانم ها در ماه ششم از نظر آماری معنی دار بود (p=0.01) و در سایر شرایط، نوسانات آن از نظر آماری معنی دار نبود. به طور کلی تغییرات تستوسترون نیز در مردان از نظر آماری معنی دار نبود. نتیجه گیری: خطر تحلیل استخوان در هر دو نوع پیوند اتولوگ و آلوژن در ناحیه گردن استخوان ران بیشتر از مهره های کمری است و این امر، در شش ماه نخست پس از پیوند رخ می دهد. راهکارهای پیشگیری و درمان باید مورد توجه قرار گیرند.